Home » Tandheelkunde » Gebit » Speeksel

Speeksel

Onmisbaar smeermiddel

We praten er niet graag over, terwijl het voor praten juist onmisbaar is: speeksel. Ook voor eten, een andere belangrijke activiteit, is speeksel onontbeerlijk. Alle reden dus om er even langer bij stil te staan.
Een gezond mens produceert ongeveer een halve liter speeksel per dag. Verantwoordelijk voor de speekselproductie zijn diverse klieren, waaronder:

  • de oorspeekselklier (parotisklier). Deze voor het oor gelegen klier loopt door tot aan de onderrand van de kaak. Het dunne waterige speeksel dat door de oorspeekselklier wordt aangemaakt, loopt langs de bovenkiezen de mond in;
  • diverse klieren in de mondbodem. Ze produceren dikker, slijmeriger speeksel.

Speeksel is belangrijk bij de voorbewerking van voedsel. Happen voedsel worden onder invloed van speeksel omgevormd tot hanteerbare, gladdere brokken die kunnen worden doorgeslikt. Zonder de regelmatige aanvoer van speeksel zouden de mondslijmvliezen uitdrogen en zou spreken onmogelijk worden. De speekselproductie neemt in het algemeen iets af, naarmate mensen ouder worden. Antidepressiva en andere medicijnen kunnen de speekselproductie verstoren en zo leiden tot xerostomie, ofwel een droge mond. Aangezien speeksel bijdraagt aan een verminderde kans op cariës, is een gebrek aan speeksel vaak nadelig voor de gebitssituatie. Bij een langdurige droge mond is het dan ook verstandig advies aan de tandarts of mondhygiënist te vragen.